Έφτασε η στιγμή που αποφάσισες να ζητήσεις βοήθεια. Συγχαρητήρια, αυτό είναι μακράν το πιο δύσκολο βήμα. Αμέσως μετά όμως, έρχεται το απόλυτο χάος: “Πού πάω; Πώς να διαλέξω ψυχολόγο; Ποια είναι η διαφορά διαφορά ψυχολόγου ψυχιάτρου; Και ο ψυχοθεραπευτής τι στο καλό κάνει;”
Είναι απολύτως λογικό να πελαγώνεις. Πάμε να τα ξεκαθαρίσουμε μια και καλή, με απλά λόγια, για να ξέρεις ακριβώς ποιον επαγγελματία χρειάζεσαι απέναντί σου.
1. Ο Ψυχίατρος
Ο ψυχίατρος έχει τελειώσει Ιατρική. Είναι δηλαδή κανονικός γιατρός, που στη συνέχεια πήρε ειδικότητα στην ψυχιατρική.
- Τι κάνει: Κάνει ιατρική, κλινική διάγνωση. Ελέγχει αν το πρόβλημα έχει βιολογική ή οργανική βάση και είναι ο μόνος που έχει το δικαίωμα να συνταγογραφήσει φάρμακα (π.χ. αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά). Επίσης, λόγω ιατρικού αντικειμένου, είναι ο ειδικός που εκπαιδεύεται στη διάγνωση και τη διαφοροδιάγνωση (δηλαδή το διαχωρισμό παρόμοιων φαινομενικά καταστάσεων)
- Πότε πας: Θεωρητικά, πάντα. Ο ρόλος του/της ψυχιάτρου, είναι να εντοπίσει ποιο είναι ακριβώς το πρόβλημα και να μας προτείνει αποτελεσματικές λύσεις. Όχι μόνο αποτελεσματικά φάρμακα. Ειδικά όταν τα συμπτώματα (π.χ. κρίσεις πανικού, σοβαρή αϋπνία, βαθιά κατάθλιψη) είναι τόσο έντονα που μπλοκάρουν τελείως την καθημερινότητά σου και χρειάζεσαι άμεση ανακούφιση, είναι απαραίτητος.
2. Ο Ψυχολόγος
Ο ψυχολόγος έχει τελειώσει το τμήμα Ψυχολογίας. Δεν είναι γιατρός, άρα δεν δίνει φάρμακα.
- Τι κάνει: Αξιολογεί, συμβουλεύει και χορηγεί ψυχομετρικά τεστ. Εστιάζει στο πώς σκέφτεσαι, πώς νιώθεις και πώς συμπεριφέρεσαι στο περιβάλλον σου. Ο ψυχολόγος έχει εκπαιδευτεί εξ’ ορισμού στην αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων μέσω της Ψυχοθεραπείας και μπορεί να σε βοηθήσει να ξεπεράσεις πολλών ειδών προβλήματα
- Πότε πας: Όταν αντιμετωπίζεις δυσκολίες στη ζωή, στις σχέσεις ή στη δουλειά σου, και χρειάζεσαι μια μη βιολογική θεραπεία για αυτές. Γενικά, για πιο “απλά” προβλήματα, όχι κάτι πολύ δύσκολο.
3. Ο Ψυχοθεραπευτής
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη παγίδα! Η “ψυχοθεραπεία” είναι μετεκπαίδευση, όχι βασικό πτυχίο. Ο ψυχοθεραπευτής μπορεί να είναι ψυχίατρος, ψυχολόγος ή και άλλος επαγγελματίας, αφού πρώτα έχει ολοκληρώσει μια πολυετή εκπαίδευση σε κάποια συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση (π.χ. Γνωσιακή Συμπεριφορική, Ψυχαναλυτική, Συστημική κλπ).
- Τι κάνει: Δουλεύει μαζί σου συστηματικά, σε βάθος χρόνου, για να αλλάξετε δυσλειτουργικά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς, σε μια διαδικασία που λέγεται Ψυχοθεραπεία. Δηλαδή μια θεραπεία μέσω συζήτησης. Κι αν νομίζεις ότι είναι το ίδιο με το να μιλάς με τους φίλους σου πίνοντας μπύρες, guess again!
Άρα, από πού ξεκινάω; Η ευρύτερη οικογένεια της Ψυχικής Υγείας
Παρότι πάντα υπάρχουν εξαιρέσεις στους κανόνες, είναι σημαντικό για αρχή να απευθυνθούμε σε κάποιον/κάποια που γνωρίζει καλά τα πράγματα. Επομένως, το να απευθυνθείτε σε κάποιον Ψυχολόγο ή Ψυχίατρο φέρνει μια κάποια εγγύηση για τις γνώσεις του.
Το ότι κάποιος είναι π.χ. Ψυχολόγος, μπορεί να εγγυηθεί τις γνώσεις και τις ικανότητές του; Φυσικά και όχι! Όπως, αντίστοιχα, δεν έχουν όλοι οι δικηγόροι τις ίδιες γνώσεις και ικανότητες. Δε νομίζω όμως να πηγαίνατε σε έναν λογιστή αν κάποιος σας έκανε μήνυση.
Εκτός από τον Ψυχίατρο και τον Ψυχολόγο, υπάρχουν και άλλοι επαγγελματίες που μπορούν να βοηθήσουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
- Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας: Έχει βασική εκπαίδευση και βοηθά σε απλά, καθημερινά προβλήματα που δεν προκαλούν σημαντική δυσλειτουργία.
- Κοινωνικός Λειτουργός / Επιστήμονας: Εστιάζει στις κοινωνικές πτυχές ενός προβλήματος (π.χ. πώς η ανεργία ή η απομόνωση επηρεάζουν την ψυχολογία σου).
- Ειδικοί Θεραπευτές (Ειδική Αγωγή): Εκπαιδευμένοι αποκλειστικά σε ζητήματα νευροαναπτυξιακά (π.χ. αυτισμός) ή μαθησιακά.
- Life Coaches: Απευθύνονται σε άτομα που ΔΕΝ έχουν κλινικό ψυχολογικό πρόβλημα, αλλά θέλουν απλώς να βελτιώσουν στοχοθετημένα τη ζωή τους ή την καριέρα τους. Προάγουν την ευεξία, αλλά δεν θεραπεύουν.
*Τι γίνεται με τους φίλους, τους πνευματικούς, τους δασκάλους ή τη yoga; Φυσικά και βοηθάνε! Παίζουν τεράστιο ρόλο στην υποστήριξή σου, αλλά δεν ανήκουν στους ειδικούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Τελικά, σε ποιον από όλους να πάω;
Αν το πρόβλημά σου είναι έντονο, σε ταλαιπωρεί και μπλοκάρει τη ζωή σου, ξεκινάς από τον γιατρό (Ψυχίατρο). Εκείνος θα βάλει τη διάγνωση, θα αναλάβει την ιατρική ευθύνη και θα σου προτείνει τη λύση. Αν το πρόβλημά σου δεν είναι πολύ επείγον, μπορείς να πας κατευθείαν σε έναν Ψυχολόγο. Ακριβώς όπως θα πήγαινες σε έναν φυσιοθεραπευτή για ένα απλό “πιάσιμο”, χωρίς να κάνεις πρώτα ακτινογραφίες σε ορθοπαιδικό.
Εδώ όμως κρύβεται η μεγαλύτερη παγίδα: Κάθε ειδικός –χωρίς απαραίτητα πονηρό σκοπό– θα υποστηρίξει τη λύση που γνωρίζει καλύτερα. Ένας Ψυχίατρος είναι πολύ πιθανό να σου προτείνει αποκλειστικά φάρμακα. Αντίστοιχα, ένας Ψυχολόγος ίσως δεν σε ενημερώσει ποτέ για μια αποτελεσματική ιατρική λύση (όπως τα φάρμακα ή το rTMS), απλώς επειδή δεν την κατέχει.
Εδώ ακριβώς ερχόμαστε εμείς, στο Soulscan.
Δημιουργηθήκαμε από έναν ψυχίατρο, για να κάνουμε ακριβώς αυτό: Να λειτουργήσουμε ως η προσωπική σου πυξίδα. Να σε κατευθύνουμε αντικειμενικά, γρήγορα και με μικρό κόστος, στη λύση που θα σε βοηθήσει πραγματικά. Σε μια θεραπεία κομμένη και ραμμένη αποκλειστικά στα δικά σου μέτρα.
#tailormadetherapy